Cijfers over het aantal ondernemers dat zich heeft ingedekt tegen langdurige afwezigheid door arbeidsongeschiktheid lopen nogal uiteen. Uit een onderzoek van de Hogeschool Utrecht blijkt dat 55 procent van de Nederlandse ondernemers niet verzekerd is tegen inkomensverlies bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Dat komt neer op iets meer dan een miljoen ondernemers.
Ondernemers bewust maken van de risico’s
Postema pleit voor meer bewustwording over de risico’s: 'Ik kan mezelf als voorbeeld geven. Ik leef gezond en werk vooral met mijn hoofd. Totdat ik op een dag een hersenbloeding kreeg en een jaar uit de roulatie was.' De impact hiervan is natuurlijk groot. 'De oorzaak is soms iets heel onbenulligs. Zo ken ik een verhaal over een tandarts die tijdens het snoeien een doorn in haar oog kreeg. Daar zat een bacterie op. Ze kan nu met dat oog niets meer zien en haar werk als tandarts niet meer uitvoeren.'
Geen luxe, maar noodzaak
Er is iets wat veel ondernemers volgens haar niet beseffen. ‘De ondernemer zelf is het belangrijkste bedrijfsmiddel.’ Niet kunnen werken betekent geen inkomen. 'Ze verzekeren wel hun bedrijfsauto, maar hun eigen inkomen? Nee, dat komt later wel. En ja, een AOV kost geld. Maar als je 30 jaar bent en zo'n 40.000 euro per jaar nodig hebt, dan heb je tot je pensioen nog zeker anderhalf miljoen euro aan inkomen nodig,’ aldus Postema.
Toch leeft er bij ondernemers ook nog het beeld dat verzekeraars niet uitkeren, als het er eenmaal op aankomt. Onterecht, vindt ze. 'Soms is er gedoe bij claims en roepen ondernemers moord en brand. Ga je je vervolgens in de case verdiepen, dan blijkt er meer aan de hand. Er is dan bijvoorbeeld sprake van een onvolledige gezondheidsverklaring of een uitgeklede verzekering met een lange wachttijd. Dan is de premie weliswaar laag, maar krijg je dus ook weinig. En soms zijn klachten simpelweg niet medisch objectief vast te stellen. Dat moeten we ook durven benoemen.'
De verplichte AOV: goed idee, maar geen wondermiddel
Naar verwachting komt er rond 2030 een verplichte Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen: de BAZ. Postema is blij dat er een extra voorziening bij komt, maar heeft wel kritiek op de uitvoering. 'Het wordt een simpele regeling die voor iedereen geldt. Jong, oud, met of zonder partner en rijk of arm. Er komen nauwelijks uitzonderingen. Dat is misschien begrijpelijk voor de uitvoerbaarheid, maar niet altijd eerlijk.'
Niet afwachten, maar zelf regie pakken
Wachten tot die opvolger van de AOV er eenmaal is, noemt ze onverstandig. Want wat nou als een ondernemer over twee jaar al iets overkomt? Dan heeft hij of zij mogelijk een poosje geen inkomen meer. Bovendien heeft een ondernemer met een AOV die hij of zij zelf afsluit meer keuzemogelijkheden. Het is dus beter om niet te wachten, maar zelf de regie te pakken.
Gebrek aan goede voorlichting
Maar wat haar het meest frustreert is het gebrek aan goede voorlichting. 'De Kamer van Koophandel noemt de arbeidsongeschiktheidsverzekering ergens op pagina 18 van een boekje. Als je een auto koopt, krijg je meer uitleg over de verzekering dan wanneer je een bedrijf start. Ik pleit ervoor om dit onderwerp al tijdens school bespreekbaar te maken. Zeker in opleidingen waar zelfstandig ondernemerschap voor de hand ligt.'